Odyoloji

Odyoloji Bölümü Nedir?

Odyoloji, işitme – denge sistemleri ile ilgili çalışmaların yapıldığı ve işitme – denge bozukluklarının araştırıldığı bir bilim dalıdır. Bu bilim
dalında insanların işitme durumları ve denge kontrolleri incelenir. Bu incelemeleri gerçekleştirmede asıl amaç eğer var ise söz konusu olan
işitme bozukluklarının ve denge kontrol bozukluğunun teşhis edilerek önlenmesidir.
Odyologlar, etik kurallara bağlı, multidisipliner yaklaşımı özümsemiş, çağdaş tıp kuralları doğrultusunda sağlıklı ve/veya sorunları olan
gruplar için gerekli tarama programlarını hazırlama, uygulama, işitme ve denge sorunu bulunan hastaları değerlendirme, sorunlarını tespit
etme, uygun rehabilitasyon programlarını hazırlama, gereksinim duyulacak araçları (işitme cihazı, implantlar, FM sistem, vestibüler
rehabilitasyon vs) belirleme, bunların uygun şekilde ayarlamasını yapma ve kullanılması için gerekli rehabilitasyon programlarını hazırlama
ve uygulama becerilerine sahiptir.

Klinik Odyoloji

  • İşitme sistemi içerisinde işitme kaybının yerini tayin eder (dış kulak, orta kulak, iç kulak, vestibülokoklear sinir ve merkezi sinir sistemi) ve tanıya gider.
  • Odyolojik bulgular diğer medikal bulgularla birleştirilerek ‘asıl tanı’ konur.
  • Gerekli olan odyolojik tedaviyi belirler, uygulama takibini kontrol eder.
  • Tanı koyma sürecinde davranışsal işitme testleri, otoakustik emisyon ölçüm testleri ve elektrofizyolojik testlerden yararlanır.
  • Denge bozukluklarıyla (vestibüler sistem) ilgili tanı, takip ve rehabilitasyon süreçleriyle birebir ilgilenir takibinde rol oynar.
  • Çınlama (tinnitus) şikayeti olan hastalara uygun tedavi ve rehabilitasyon programları uygular.
  • İşitme kaybı tanısı alan hastalara uygun işitme cihazları ve işitsel implantları belirlemede yol gösterici görevi üstlenir.

Yapılan Testler

1) Saf Ses Odyometrisi

En sık uygulanan kulak testidir. Kişinin KBB muayenesi sonrasında işitmesinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılır. Her iki kulağın farklı frekanslardaki (duyabildiği en az ses şiddetini) belirler. Kişiden anamnez alınır ve kişiye testi nasıl yapacağı kişinin rahat duyabileceği seviyede anlatılır. Saf ses odyometrisi testine başlamadan önce kişiye değişik tonlarda sinyal sesleri duyacağı ve duyduğunda elindeki butona basması söylenir. Test anlatıldıktan sonra teste başlanır. Kişi ses geçirmez bir kabine oturtulur. Bir kulaklık aracılığı ile hastanın kulağına ses verilir. İki kulak ayrı ayrı test edilmekte ve eşik değerler belirlenmektedir. Hava yolu ölçümleri işitme kaybının kulağın hangi
bölümünden kaynaklandığı hakkında da bilgi edinilir. İşitme eşikleri belirlendikten sonra eşikler odyogram formuna işaretlenmektedir.
Hasta test sonucu ile tetkiki isteyen KBB hekimine yönlendirilir.

2) Konuşma Odyometrisi

Testi yapan kişi tarafından fonetik dengeli kelime listeleri kullanarak değerlendirme yapmaya yarayan teste Konuşma (Speech) Odyometrisi denir. Test anlatımı yapıldıktan sonra teste başlanır. Konuşma odyometrisi yaparken söylenilen kelimeleri tekrar etmesi istenir. Ayrıca bu test sonuçları işitme cihazı gerekliliğinin tespiti ve ne kadar faydalı olabileceği konusunda önemli bilgiler verir. Uygulanacak işitme cihazının tipi ve modeli konusunda yardımcı olmaktadır. Sonuçlar odyogram formuna aktarılarak hastaya bir örneği verilmektedir.

3) Konuşmayı Anlama Eşiği (SRT) ve Konuşmayı Ayırt Etme (SDS)

Konuşmayı anlama eşiği testinde hastanın kendisine verilen kelimelerin %50’sini doğru olarak işitebildiği ses şiddetidir. Hastanın işitmesinin yanında konuşmayı anlama eşiği de tespit edilmiş olur.

Konuşmayı ayırt etme testinde kişinin işitme eşiğinin üzerinde ses verilerek % cinsinden konuşmayı ayırt etme skoru belirlenir.

En Rahat Dinleme Seviyesi (MCL) ve Rahatsız Edici Seviyede (UCL) işitme testi sırasında belirlenen parametrelerdendir.

4) Timpanometri

Bu test öncesinde yapılan KBB muayenesinde dış kulak yolunu kapatan kulak kiri ve benzeri herhangi bir patoloji bulunmamalıdır. Orta kulağı analiz etmeye yarayan objektif testtir. Kişiye ağrı ve acı hissi uyandırmaz. Basınç değeri olarak -50 ila +50 arası normal değer olarak kabul edilir. Teste başlamadan önce kişiye test hakkında bilgi verilir ve teste başlanır. Test sırasında kişinin hareket etmemesi, konuşmaması ve yutkunmaması gereklidir. Dış kulak yoluna yerleştirilen bir prob ile dış kulak kanalı, kulak zarı ve orta kulak çalışma sistemi hakkında bilgi alınmaktadır. Sağ ve sol kulak için ayrı ayrı ölçüm yapılır. Sonuç olarak bir grafik ve basınç değeri elde edilir. Testin sonucunda; orta kulak, kulak zarı ve kulak kemikçiklerinin sağlığı ve işlevi hakkında önemli bilgiler elde edilmektedir.

5) Akustik Refleks

Dışardan gelen yüksek ses dalgaları kulak zarını ve sonra kemikçikleri titreştirmektedir. Ses şiddeti aşırı yüksekse iç kulağın korunması için üzengi kemikçiğine bağlı olan stapes kası kasılarak üzengi kemiğinin aşırı hareketini engeller ve iç kulağı korumaya alır. Bu duruma akustik refleks adı verilmektedir. Üzengi kemiğinin hareket etmesi ile zarda oluşan hareketler kaydedilerek refleks değerler ölçülür. Bu test ile şiddetli bir uyarana karşı akustik refleks yollarının ne derecede çalışıp çalışmadığı hakkında bilgi edinilmektedir. Sağ ve sol kulak otoskleroz gibi orta kulak-iç kulak geçişinde oluşabilecek kısıtlılıkların değerlendirilmesinde faydalı bilgiler vermektedir.