Beslenme ve Diyetetik

BESLENME VE DİYET POLİKLİNİĞİ

-Diyetisyen Merve Doğan-

BEDEN KÜTLE İNDEKSİ (BKİ)
Beden Kütle İndeksi (BKİ) = Ağırlık (kg) / boy uzunluğu (m)2
BKİ değerinin yüksek ya da çok düşük olması sağlık riski taşıdığınızın göstergesidir.
• Zayıf: BKİ <18.5 kg/m2 olmasıdır. Besib tüketiminin artması, yeterli ve
dengeli beslenmenin sağlanması gerekir.
• Sağlıklı Ağırlık (Normal): BKİ 18.5 – 24.9 kg/m2 arasında olmasıdır. Yeterli
ve dengeli beslenmenin göstergesidir. Ancak besin seçiminin sağlıklı olması
denetlenmelidir. Değerin alt ve üst sınırda olduğu durumlarda dikkatli olunmalıdır.
• Hafif Şişman: BKİ’nin 25 ile 29.9 kg/m2 arasında olmasıdır. Sağlıklı yaşam
için vücut ağırlığının normal değerlere inmesi önemlidir.
• Şişman: BKİ’nin 30-39.9 kg/m2 arasında olmasıdır. BKİ 30-34.9 ise 1.dereceden şişman,
35-39.9 ise 2.dereceden şişman sınıfıdır. Şişmanlık kronik hastalıkların erken dönemde
görülmesi ve hastalığın seyrinde önemli bir risk etmenidir. Bu grupta yer alan kişilerin
ağırlık kaybetmeleri gerekir. Kaybedilen ağırlığın kalıcı olması için ağırlık kaybının
kontrollü olması gerekir. Bunun için de diyet, egzersiz ve davranış değişikliği üçlüsünden
oluşan bir tedavi programı uygulanmalıdır.
• Aşırı şişman (3.dereceden şişman): BKİ>40 kg/m2 ve üzerinde olmasıdır. Sağlık durumu
ciddi düzeyde olumsuz etkilenir. Ağırlık kaybı mıutlaka diyetisyen denetiminde
yapılmalıdır.
BKİ ile değerlendirme yapmak tek başına yeterli değildir, vücut bileşiminin ve dağılımının
saptanması da gereklidir. Ayrıntılı değerlendirme için bir uzmana başvurun.

BEL-KALÇA ORANI KAÇ OLMALIDIR?
Vücutta yağ miktarının vücudun üst kısmında toplanması (android/elma tip/erkek
tipi) hastalık riskinin arttığını gösteren bir durumdur. Vücudun alt bölümünde (kalçalarda)
toplanan şişmanlık türünde (jinoid/ armut tip/kadın tipi) ise hastalık riski daha azdır. Android tip
şişmanlık kalp hastalıkları, hipertansiyon, diyabet ve bazı kanser türlerini (meme, kolon gibi)
oluşma riskini artırır.
Bel çevresi değeri abdominal yağ dokusunu yani organların yağlanmasını yansıtır. Ölçümü
alınacak kişi ayakta iken sağ tarafında en alt kaburga kemiği bulunur ve işaret konulur.
Kalçada ise kalca kemik çıkıntısı (iliyak) bulunur ve işaretlenir. İki işaretin arası orta nokta bulunur
ve bulunan noktadan geçen bel çevresi ölçümü yapılır. Bu ölçümden elde edilen değer yüksek ise
sağlık riskleri de artar. Bel çevresi erkeklerde 94 cm ve kadınlarda 80 cm üzerine çıkmamalıdır. Bel
çevresinin erkeklerde 102 cm ve kadınlarda 88 cm üzerine çıkması sağlık açısından risk oluşturur.
Kalça çevresi birey ayakta iken yandan bakıldığında kalçanın en geniş çevresinden ölçülür.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre bel/ kalça oranının erkeklerde 0.90’ın, kadınlarda 0.85’in altında
olmalıdır. Ayrıntılı değerlendirme için bir uzmana başvurunuz.

Beslenme, açlık duygusunu bastırmak, karın doyurmak ya da canının çektiği besinleri
yemek içmek değildir. Beslenme, sağlığı korumak ve yaşam kalitesini yükseltmek için
vücudun gereksinimi olan besin ögelerini yeterli miktarlarda ve uygun zamanlarda
almak için bilinçli yapılması gereken bir eylemdir. Bu eylem yaşam döngüsünün her
aşamasında sağlanmalıdır.
Sağlıklı beslenme; yenilen besinden zevk alarak, çeşitli ve dengeli beslenerek, tüm besin
ögelerinin bireye özel gereksinim duyulan miktarlarda alınması ve ideal vücut ağırlığının
sürdürülmesidir. Sağlıklı beslenmenin anne karnından başlayarak sağlanması,
yaşam boyu sağlığın korunması ve kronik hastalıkların önlenmesi açısından önem taşır.
Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan enerji ve besin ögelerinin
her birinin yeterli miktarlarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması
durumu “YETERLİ VE DENGELİ BESLENME” tanımı ile açıklanır. Sağlığın korunmasında ve hastalıkların önlenmesinde yeterli ve dengeli beslenme temeldir.

İnsan ihtiyaçlarından çok yemek yerse, enerji ve besin ögelerini gerektiğinden çok alır. Kullanılandan fazla alınan enerji, vücutta yağ olarak birikeceğinden sağlık için zararlıdır.
Beraberinde şişmanlık (obezite), diyabet, hipertansiyon, kanser ve kalp damar hastalıkları gibi sağlık sorunlarının oluşumuna neden olur. Bu durum “AŞIRI BESLENME” olarak tanımlanır. İnsan yeterince yemesine karşın, uygun besin seçimi yapamadığında ve/veya yanlış pişirme yöntemi uygulandığında besin ögelerinin bazılarını vücuduna alamayabilir. Besin ögeleri yetersiz alındığında, vücut çalışmasındaki işlevi yerine getirilmediğinden yine sağlık bozulabilir. Bu duruma da “DENGESİZ BESLENME” denir.

Diyet kelimesi Yunanca “diaita” kelimesinden türemiştir ve anlamı”yaşam tarzı”dır. Diyet kendini sürekli aç bırakmak, besinlerden kısıtlamak değildir. Diyet programlarımız:

✔ Bireyin kişisel özellikleri,
✔ Hastalıkları,
✔ Kan tahlil sonuçları,
✔ Fiziksel aktivite durumu,
✔ Antropometrik ölçümleri,
✔ Vücut kompozisyon analizi,
✔ Kullandığı ilaçlar/takviyeler,
✔ İntolerans/alerji durumu,
✔ Diyet geçmişi,
✔ Beslenme düzeni
gibi faktörler göz önüne alınarak kişiye özel olarak hazırlamaktadır.

 

BESLENME VE DİYET POLİKLİNİĞİMİZDE VERİLEN HİZMETLER

➔ Vücut Ağırlığı Yönetimi (Sağlıklı Kilo Alma-Kilo Verme)
➔ Hastalıklarda Tıbbi Beslenme Tedavisi
➔ Anne-Çocuk Beslenmesi
➔ Gebelik Döneminde Beslenme
➔ Emziklilik Döneminde Beslenme
➔ Menopoz Döneminde Beslenme
➔ Okul Çağında Beslenme
➔ Adölesanlarda Beslenme
➔ Yetişkin Beslenmesi
➔ Yaşlı Beslenmesi
➔ Sporcu Beslenmesi
➔ Vegan-Vejetaryen Beslenme
➔ Yeme Bozukluklarında Beslenme